نورمحمد تره کی
ارواښاد عبدالرووف بینوا د خپل کار او فرهنګي هڅو په اړه په خپل درې ټوکه کې چې په ۱۳۳۰ لمریز کال کې خپور شو، د نورمحمد تره کي د پېژندنې په اړه د خپل کار په ۲۲۰ مخ کې لاندې لیکلي دي.
ښاغلی نورمحمد تره کی د پښتو ژبې یو له حساسو لیکوالو او ښه کیسه لیکونکو څخه دی. هغه په خپلو لیکنو کې تل هڅه کوي چې د خپلو نیمګړتیاوو او نیمګړتیاوو په مبالغه کولو سره د خپلو خلکو د ټولنیز ژوند ریښتینی انځور لوستونکي ته وښيي.
تره کي صاحب په دري، انګلیسي او تر یوه حده په اردو ژبو پوره بلدیت درلود، چي په لیکلو او خبرو کولو یې هم پوره توان درلود.
په 1959 کال کې چې د 1338 هجري لمریز کال سره سمون خوري، د بهرنیو ژباړو له انستیتوت څخه یې په 37 نمبر کې د لیسانس سند ترلاسه کړ او په دې برخه کې یې پوره تجربه درلوده.
نورمحمد تره کي لاندې دولتي پوستونو کې دنده ترسره کړې ده. :
۱ – ۱۳۱۳ هـ ش د هند په ممبی ښار کې د بشتن شرکت د کلرک او استازی په توګه
۲- په ۱۳۱۶ هـ ش کال د سوداګرۍ په وزارت کې د اقتصاد مجلې د مدیر په توګه.
۳ – ۱۳۱۷ هـ ش کال، د کانونو په وزارت کې لوی منشي
۴- په ۱۳۱۸ کال کې بيا د سوداګرۍ په وزارت کې د اقتصاد مجلې مسوول مدير شو.
۵ – ۱۳۲۰ هجري لمریز کال د مطبوعاتو د خپلواکې ادارې د دوهم دفتر غړی
۶- ۱۳۲۱ هـ ش، د مطبوعاتو د خپلواکې ادارې د لومړي دفتر غړی
۷- په ۱۳۲۲ هجري لمریز کال کې د کابل راډیو د بشتو څانګې مرستیال و چې وروسته د افغانستان راډیو په نوم ونومول شو.
۸ – ۱۳۲۳ هـ ش د باختر آژانس د انستيتوت غړی
۹- ۱۳۲۴ هـ ش، د فواید عامې وزارت د خاص قلم او خارجي مخابراتو رئیس.
۱۰- ۱۳۲۶ هـ ش د پټرول عمومي مدیر په توګه.
۱۱- ۱۳۲۸ هـ ش د مطبوعاتو په څانګه کې د مطبعې د رييس په توګه.
۱۲- ۱۳۳۱ هـ ش د باختر آژانس د عمومي مدير په توګه. چې د اطلاعاتو او کلتور له اوسني وزارت سره برابر دی.
۱۳- ۱۳۳۲ هـ ش، په واشنګټن کې د افغانستان د سفارت مطبوعاتي اعلامیه.
۱۴- له ۱۳۳۴ هجري لمریز کال څخه تر ۱۳۳۸ هجري لمریز کال پورې یې د ملګرو ملتونو د یونسکو د دفتر د منشي او ژباړونکي په توګه دنده ترسره کړې ده.
له پورتنیو رسمي وظیفو وروسته یې د کابل په دارلعلوم کې په کار پیل وکړ.
د يادونې وړ ده چې د هغه وخت د پاچا محمد ظاهر شاه له خوا د باختر آژانس د عمومي مديريت په څوکۍ د هغه ټاکنه چې د اطلاعاتو او فرهنګ له اوسني وزارت سره برابره ده، څه اسانه کار نه و.
د نورمحمد تره کي قلمي اثار ۲۴ اثارو ته رسېږي چې د ده له خوا یاد شوي دي.
۱- د کارګر طبقې د کارګر ګوند ګوند.
۲- نوی ژوند یا نوی ژوند.
3- د دبنګ مسافري د جازي ګتونکي کیسه.
۴ – د سبین کیسه
۵ – کیسه.
۶- په خیبر کې زما واده کیسه ده.
۷- د زلمیانو لارشود کیسه.
۸ – د چرچل د جګړې یادونه، ژباړه.
۹ – د ویتنسکي وینا ژباړه
10 - کیسه ډبره.
۱۱ – بې تعلیمه زوی. کیسه
۱۲ – موچي. کیسه
13-D ګوای لینډی کیسه.
14 - د زیما ساه کیسه.
۱۵ – د کیسې اړخ
16- د یهو کیس دری د دول خاوری کیسه.
17 - د کور ګیټ د لاهور ګیټ کیسه
18 - په پایې کښې بدی کیسه
۱۹ – د ښه خبر کیسه.
۲۰ – په کیسه باور کول
21- زاه او زما وررو کیسه.
22 - د کیسې میرمن جور شو
23 - د ایډي کیټ کیسه
24 - د بیزګار لور کیسه
او همدارنګه یو زیات شمیر علمي څیړنیز اثار، کتنې او ژباړې چې د هغه وخت په رسنیو کې خپرې شوې وې. روح دې ښاد او یاد دې تل وي.
(عبدالقیوم معلم )